Fenomenalno kreativni magazin

Malo više od Hamleta, Romea i Julije

William Shakespeare bio je britanski dramaturg koji je živio tokom druge polovine XVI stoljeća i početkom XVII stoljeća. O njegovom značaju se ne mora previše govoriti jer rijetko koja osoba nije svjesna toga da se njegove drame i dan-danas izvode u originalnom ili izmijenjenom obliku. Za lektiru su se čitale njegove dvije tragedije Hamlet i Romeo i Julija, te nam one ostaju u kolektivnom pamćenju više nego ostale tragedijepoput Othella, Macbetha i Kralja Leara. Pisao je i komedije od kojih su najpoznatije Much Ado About Nothing i A Midsummer's Night Dream.  Pripadao je londonskoj glumačkoj trupi imena Lord Chamberlain's Men koja je ime promijenila u King's Men nastupanjem kralja Jamesa I na prijesto 1603. godine. Osim drama, pisao je i sonete.

            O njegovom privatnom životu se malo zna: Rođen u drugoj polovini aprila 1564. godine u Stratfordu kao sin aldermana (titula za vijećnike u engleskim opštinama) i kćerke zemljoposjednika. Sa 18 godina oženio se osam godina starijom Annom Hathaway i nakon rođenja troje djece nastupa kratki muk u biografiji do njegovog pojavljivanja u Londonu. Uglavnom, o njegovom životu što se može znati jeste iz birokratskih izvora tog doba, te veliki broj rekla-kazala priča zabilježenih poslije njegove smrti u 1616. godini. Naravno, taj nedostatak znanja je kasnije ispunjen različitim pretpostavkama koje zahvataju i sumnju u autorstvo njegovih djela, pa čak i u njegovo samo postojanje. Najzanimljivija teorija o autorstvu je ta koja pretpostavlja da je sva Shakespearova djela napisao Sir Francis Bacon, filozof poznat kao otac empirizma. To vjerovanje je ranije bilo mnogo popularnije nego danas, a najinteresantniji dio tog vjerovanja jeste da unutar Shakespearovih dijela postoji tajni kod kojim Bacon priznaje svoje autorstvo kao i to da je sin kraljice Elisabeth I. Po tom vjerovanju je Francis Bacon pisao drame pod pseudonimom jer nije želio da nanese štetu svom ugledu budući da se pozorište u to doba vezalo za niže slojeve društva. Iako ne postoje čvrsti dokazi da poruše utemeljeno vjerovanje o Shakespearovom životu, vrijedi i dalje razmatrati, makar iz zabave, slične teorije jer je Shakespeare živio i pisao u vremenu kad je u Engleskoj vladala kraljica Elisabeth I čiji je dvor bio poznat po špijunaži i ambicioznim političkim projektima. Ko zna, možda se misaonim vježbama razmišljajući o mogućnosti i nemogućnosti tih teorija otkrije nešto novo iz tog poznatog perioda ispunjenim velovima tajni i političkih intriga?

            Rijetko je ko u historiji svojim dijelima osigurao takvu prisutnost kakvu je ostvario Shakespeare, i tome je većinom zaslužan njegov stvaralački genij vidljiv u njegovim tekstovima, kao i širokim izborom motiva i njihovih varijacija, te davanjem novih oblika starijim pričama. Neprijateljske porodice u Italiji kao što su bili Romeova Montague i Julijina Capulet, vuku paralelu sa srednjovjekovnim fakcijama gibelina i gvelfa u Italiji; Hamlet, kralj Danske, vuče paralelu sa skandinavskom legendom koju je Saxo Grammaticus zapisao u svojoj historiji Danske tokom XII stoljeća o ludom kralju Amletu; Kleopatra, Marko Antonije i Gaj Julije Cezar su najpoznatije ličnosti rimske historije; Oberon i Titanija, vilinski bračni par, iz komedije A Midsummer's Night Dream su kralj i kraljica vilinskog roda u europskom srednjovjekovnom folkloru i tako dalje. Prestiž kakav je Shakespearov imidž ostvario je sa sobom povukao i jak kult ličnosti, dovoljno jak da kvari stvarnu sliku o njemu. U takvom dojmu o njegovoj savršenosti postoji i drama o osveti Titus Andronicus koja razara shvatanje Shakespeare kao majstora elegancije zbog prisutnog ekstremnog nasilja u drami. Ukratko rečeno, drama je o činovima osvete između rimskog generala Titusa Andronicusa i Tamore, krajice Gota, koju je Titus u ratu zarobio sa njenim sinovima. Postoji i istoimeni film u kojem Anthony Hopkins glumi Titusa, a Jessica Lange glumi Tamoru, pa radnja neće biti prepričana da čitaocu može ostaviti da sam iskusi šokove brutalnostima činova osvete koji su toliko šokirali mnoge intelektualce da su ranije odbijali priznati Shakespearovo autorstvo, a danas se smatra njegovom najlošijom dramom. Doduše, to djelo je među njegovim prvim dramama, a zbog slave koja okružuje njegovo ime, zaboravlja se da je Shakespeare i sam u svojoj mladosti morao počinjati svoj put popularnosti i da je i on sam morao da razvija svoj stil pisanja. Neki govore da drama sadrži toliko nasilja jer je Shakespeare bio koautor, a ne samo autor, ali se i zaboravlja da ljudska publika uvijek teži gledanju nasilja za svoju zabavu – od gladijatorskih borbi u Rimu sa korijenima u još starijoj Etruriji do akcionih filmova danas, te se zaboravlja da je i Shakespeare prije nego što je njegovo ime dobilo na značenju kakvo ima danas, morao pratiti trendove publike da se ostvari u tadašnjem društvu kao umjetnik. Nekad Shakespeara treba spustiti sa pijedestala i njegov život i djelo posmatrati iz blizine. Ipak, Romeo i Julija nije samo uzvišena priča o tragičnoj ljubavi, u njoj se nalaze i humoristični odgovori Romeovog prijatelja Merkutia i Julijine dadilje.

            Kao dodatak za kraj, vrijedi spomenuti i jednu manje poznatu komediju, ali zanimljivu za naše podneblje, je Dvanaesta noć čija se radnja dešava u Iliriji, tj. na Zapadnom Balkanu. U drami su glavne ličnosti brat i sestra blizanci, Sebastian i Viola, koji nakon brodoloma se rastave. Viola prerušena u muškarca Cesaria se zaljubi u kneza Orsinija kod kojeg se zaposlila u službu, a on zaljubljen u Gospu Oliviu šalje Violu da ostvari sastanak. Nažalost, Olivia se zaljubio u Cesaria, ne znajući da je to prerušena Viola. Vjeruje se da je radnja grad Dubrovnik jer u tom periodu on bio samostalna država, Dubrovačka Republika, sa svojim knezom, i zbog svojih trgovačkih veza s Osmanskim Carstvom bi bio dovoljno egzotično mjesto da Shakespeare izabere kao mjesto radnje.

(posjeta 84 puta, 1 danas)
Total 2 Votes
0

Šta bi promjenili?

+ = Verify Human or Spambot ?

O autoru

Luka Bošković
Web stranica | + posts

"Nothing in the world changes, except the props and the stage."

Napišite komentar

Vaša e mail adresa neće biti prikazana

Start typing and press Enter to search